Síðan 1990 hefur neysla eiturlyfja stöðugt verið að vaxa í nágrannalöndum Íslands. Sumstaðar, eins og t.d. í Englandi, hefur hún aukist um allt að helming. Verð eiturlyfja hefur að sama skapi verið að lækka. Ríki Vestur-Evrópu, sem hafa hrakið milljónir einstaklinga út í varanlegt atvinnuleysi og þannig skapað jarðveg fyrir félagslega upplausn, horfast nú í fyrsta skipti í augu við svipaðan fikniefnafaraldur og Bandaríkjamenn hafa mátt glíma við þrisvar á þessari öld. Ef við sofum á verðinum þá á þessi faraldur eftir að ganga yfir Ísland í miklu ríkara mæli en nokkurn grunar.
Sumir yppa öxlum þegar eiturlyf ber á góma og segja að vandinn sé eingöngu bundinn við ákveðna vandræðahópa. Ósköp lítið séhægt að gera og þeim hreinlega komi þetta ekki mikið við. Reynslan sýnir hins vegar að eiturlyf eru fljót að ná tökum á "venjulegu" fólki þegar framboð þeirra eykst og botnlaus peningaeyðsla fíkniefnaneytenda byrjar brátt að láta finna fyrir sér í samfélaginu.
Þegar ferill 243 bandarískra heróínsjúklinga var kannaður kom í ljós að þessi hópur hafði framið alls 473.000 glæpi á 11 árum, mest þjófnaði og hnupl úr búðum. Önnur könnun leiddi í ljós að þeir sem reyktu krakk (kókaín) voru miklu verri. Á aðeins 12 mánaða tímabili frömdu 254 unglingar samtals 223.439 glæpi. Það voru að meðaltali 880 glæpir á hvern ungling á einu ári!
Nú liggur beint við að álykta að þetta fólk hafi aðallega verið að stela til þess að geta keypt sér eiturlyf, en málið er ekki alveg svo einfalt. Bretar hafa lengi gefið heróínsjúklingum tækifæri til að verða sér úti um ókeypis lyf. Þegar könnun var gerð á sjúklingum sem höfðu nýtt sér þessa þjónustu í 8 ár kom í ljós að þeir frömdu nákvæmlega jafn marga glæpi og áður. Eins og Elliott Currie bendir á í bók sinni, The Reckoning, [Elliott Currie, The Reckoning, bls. 177, New York, 1993] þá er ástæðan fyrir þessu sú að fólk notar ekki heróín aðeins til þess að svala ómótstæðilegum þörfum líkamans. Það hefur smám saman einangrast félagslega og tilheyrir hópi einstaklinga sem er algjörlega utangátta í samfélaginu. Þetta fólk vinnur engin venjuleg störf, vakir við glaum þegar aðrir sofa og notar miklu fleiri vímugjafa en heróín. Í samfélagi eiturlyfjaneytenda gildir allt annað siðgæðismat og það er lífsstíll að fremja glæpi.
Vesturlandabúar hafa gengið í gegnum þrjú tímabil á þessari öld sem hafa einkennst af feikilegri fíkniefnaneyslu. Öll hafa leikið Bandaríkin mjög grátt en aðeins síðasta eiturlyfjaflóðið hefur verulega ógnað Evrópu. Ópíum, morfin og heróín voru mikið misnotuð lyf snemma á þessari öld í Bandaríkjunum og kókaíni var blandað í marga gosdrykki. Næsta alda reið ekki yfir fyrr en eftir 1960. Ánæstu tíu árum þar á eftir fjölgaði handtökum bandarískra unglinga vegna eiturlyfja um 800%. Eftir 1967 bar nokkuð á hassreykingum í Evrópu en hampur á þessum tíma var miklu veikari en hann er í dag og LSD náði aldrei sömu vinsældum og í Ameríku. Síðasta aldan, sem enn stendur yfir og rís stöðugt í Evrópu, byrjaði með kókaínflóði á áttunda áratugnum í Bandaríkjunum. Síðan kom krakk, heróín og loks amfetamín. E-pillur (alsæla) innihalda ýmsar blöndur eiturlyfja.
Árið 1995 var svo komið í Bandaríkjunum að 519 af hverjum 100.000 íbúum sátu í fangelsi, meirihlutinn í tengslum við eiturlyf, en hver fangi kostaði samfélagið $25.000 á ári. Danir fangelsuðu aftur á móti 66 af hverjum 100.000 íbúum þetta sama ár. Vaxandi flóð eiturlyfja frá Suður-Ameríku og Austurlöndum, sem um þessar mundir rennur aðallega í gegnum Austur-Evrópu og Spán á eftir að breyta stöðunni mikið í Evrópu.
Sumarið 1992 rann upp nýtt skeið í sögu öflugustu glæpafélaga heimsins þegar fulltrúar ítölsku mafíunnar og þeirrar rússnesku (Mafiya) mættust á leynilegum fundum í Zurich, Prag og Varsjá. Á þessum fundum tókst samkomulag um samvinnu sem seinna náði til mafíunnar í Kína (Triads), eiturlyfjakónganna í Kólumbíu og mafíunnar í Japan (yakuza). Þessi samvinna á sér enga hliðstæðu í sögunni og er miklu alvarlegri en flestir gera sér grein fyrir. Upplausnin í Rússlandi hefur orðið til þess að mafíurnar hafa grætt hundruð milljarða dollara, bæði á sölu eiturlyfja sem renna í gegnum Rússland og með því að kaupa hráefni eins og olíu og timbur í landinu. Margir telja að mafían hafi þegar keypt kjarnorkusprengju, en síðan rauðliðar féllu í Rússlandi hafa um 800 manns verið teknir með geislavirk efni þar í landi og það væri mikil bjartsýni að ætla að allir hafi náðst.
Ísland er ekki eins einangrað og það var fyrir 30 árum. Verð á eiturlyfjum í Evrópu fer stöðugt lækkandi og aukið framboð á örugglega eftir að auka neysluna hér meira en komið er.
Spurningin er aðeins hvernig við tökum á móti.